Maliny letnie to jedne z najpopularniejszych krzewów owocowych uprawianych w przydomowych ogrodach oraz w gospodarstwach towarowych. Owocują one na pędach dwuletnich, zazwyczaj od czerwca do lipca, a ich owoce charakteryzują się intensywnym aromatem i wysoką wartością odżywczą. Aby uzyskać obfite i zdrowe plony, konieczne jest odpowiednie przygotowanie stanowiska, właściwa pielęgnacja, nawożenie oraz skuteczna ochrona przed chorobami, szkodnikami i chwastami.
Wymagania stanowiskowe i przygotowanie gleby
Maliny letnie najlepiej rosną na stanowiskach słonecznych lub lekko półcienistych, osłoniętych od silnych wiatrów. Dostęp do światła ma kluczowe znaczenie dla jakości i wielkości owoców. Gleba powinna być żyzna, próchniczna, lekko kwaśna (pH 5,5–6,5), przepuszczalna i umiarkowanie wilgotna. Zbyt ciężkie i podmokłe gleby sprzyjają chorobom systemu korzeniowego.
Przed założeniem plantacji warto wykonać analizę gleby i wzbogacić ją kompostem lub dobrze rozłożonym obornikiem. Glebę należy głęboko przekopać i dokładnie oczyścić z chwastów wieloletnich, zwłaszcza perzu, który może poważnie utrudniać późniejszą uprawę.
Sposoby uprawy malin letnich
Najczęściej maliny letnie uprawia się w rzędach, z zachowaniem odstępów około 40–50 cm między roślinami oraz 1,8–2,5 m między rzędami. Taki układ ułatwia pielęgnację, zbiór owoców oraz ogranicza rozwój chorób grzybowych.
Popularnym rozwiązaniem jest uprawa malin przy podporach – drutach lub rusztowaniach. Pędy są wtedy lepiej doświetlone, nie łamią się pod ciężarem owoców i szybciej obsychają po deszczu. W małych ogrodach spotyka się również uprawę malin przy ogrodzeniach lub pergolach, co łączy funkcję użytkową z dekoracyjną.
Tekst na temat —> Uprawa malin jesiennych
Cięcie i prowadzenie krzewów
Cięcie malin letnich jest jednym z najważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych. Po zakończeniu owocowania należy całkowicie usunąć pędy dwuletnie, które już owocowały. Pozostawia się jedynie młode, jednoroczne pędy, które będą owocować w kolejnym sezonie.
Wiosną warto przeprowadzić cięcie sanitarne, usuwając pędy słabe, chore lub uszkodzone przez mróz. Optymalnie na jednym metrze bieżącym rzędu powinno pozostać około 8–10 silnych pędów.
Nawożenie malin letnich
Maliny mają dość wysokie wymagania pokarmowe. Podstawą nawożenia jest regularne dostarczanie materii organicznej, takiej jak kompost czy obornik, najlepiej jesienią lub wczesną wiosną. Poprawia to strukturę gleby i jej zdolność do zatrzymywania wody.
Wiosną stosuje się nawozy azotowe, które wspomagają wzrost pędów, natomiast przed kwitnieniem i po zbiorach warto sięgnąć po nawozy wieloskładnikowe zawierające fosfor, potas, magnez i mikroelementy. Nawożenie należy dostosować do zasobności gleby i kondycji roślin, unikając przenawożenia, które sprzyja chorobom i nadmiernemu wzrostowi zielonej masy.
Ochrona malin przed szkodnikami
W uprawie malin letnich często pojawiają się szkodniki takie jak kistnik malinowiec, pryszczarek namalinek łodygowy, mszyce czy przędziorki. Ich obecność prowadzi do osłabienia roślin, deformacji pędów i obniżenia jakości plonu.
Podstawą ochrony jest regularna obserwacja krzewów i szybkie reagowanie na pierwsze objawy żerowania. W ogrodach amatorskich warto stosować metody biologiczne, np. opryski z wyciągów roślinnych (czosnek, pokrzywa), preparaty olejowe lub wspieranie naturalnych wrogów szkodników. W uprawach towarowych dopuszcza się stosowanie środków ochrony roślin zgodnie z aktualnymi zaleceniami.
Zwalczanie chwastów i ochrona gleby
Chwasty konkurują z malinami o wodę i składniki pokarmowe, dlatego ich zwalczanie jest bardzo istotne. Najlepszą metodą jest ściółkowanie gleby słomą, korą, zrębkami lub agrowłókniną. Ściółka ogranicza wzrost chwastów, utrzymuje wilgoć i poprawia warunki glebowe.
W przypadku ręcznego odchwaszczania należy zachować ostrożność, aby nie uszkodzić płytko położonego systemu korzeniowego malin. Stosowanie herbicydów w ogrodach przydomowych powinno być ograniczone do minimum.
Odmiany malin letnich – przegląd
‘Laszka’ – bardzo wczesna odmiana o dużych, jasnoczerwonych owocach. Plenna, odporna na mróz, polecana zarówno do upraw amatorskich, jak i towarowych.
‘Glen Ample’ – odmiana szkocka, bezkolcowa, o dużych, smacznych owocach i wysokiej odporności na choroby. Idealna do zbioru ręcznego.
‘Radziejowa’ – polska odmiana o aromatycznych, średniej wielkości owocach. Dobrze znosi warunki klimatyczne Polski.
‘Canby’ – odmiana o jasnoczerwonych owocach, ceniona za wyjątkowy smak i łatwość uprawy.
Podsumowanie
Uprawa malin letnich wymaga systematyczności i wiedzy, jednak przy odpowiedniej pielęgnacji odwdzięczają się one obfitym i smacznym plonem. Właściwy dobór stanowiska, regularne cięcie, racjonalne nawożenie oraz skuteczna ochrona przed szkodnikami i chwastami to klucz do sukcesu zarówno w małym ogrodzie, jak i na większej plantacji.
