Hodowla kóz może się okazać dobrym pomysłem na interes, ale również poszerzeniem prowadzenia gospodarstwa rolnego. Jak powinna wyglądać taka hodowla koziny, co trzeba wiedzieć aby ją prowadzić?
Od czego zacząć, aby prowadzić hodowlę kóz?
Na wstępnie warto określić cel prowadzenia takiej hodowli. Ustalić ile chcemy przeznaczyć funduszy na taką hodowlę, ponieważ różnią się one w zależności od przeznaczenia hodowli. Jedne rasy odpowiednie są do prowadzenia hodowli mlecznej, inne aby prowadzić przydomową hodowlę.
Prowadzenie hodowli kóz mlecznych
Decydując się na wybór hodowli kóz mlecznych trzeba mieć w pobliżu kupca, który zajmuje się przetwórstwem mleka koziego. Planując takie przedsięwzięcie istotny jest wybór odpowiedniej rasy oraz zakres działania, aby hodowla przynosiła zyski. Na co zwrócić w tym przypadku uwagę?
- Wybór kóz mlecznych – najważniejszy punkt rozpoczęcia hodowli kóz mlecznych. Wyróżniamy kilka najlepszych ras: biała uszlachetniona, saaneńska, alpejska, anglonubijska oraz barwna uszlachetniona.
- Miejsce – inaczej mówiąc koziarnia, gdzie zwierzęta powinny spędzać tam cały rok, bez ogólnego dostępu do pastwisk. Koziarnia powinna mieć monitorowany system temperatury oraz wilgotności powietrza. Powinna również być zaopatrzona w najlepszej jakości system wentylacyjny, jak i grzewczy. Poidła powinny byc ogólnodostępne przez cały rok. Wyposażenie koziarni również w paśniki oraz drabinki dla pasz objętościowych. Dodatkowo wydzielony wybieg, z którego kozy będą mogły korzystać. Koziarnia powinna mieć wyznaczone sekcje dla poszczególnych przypadków jak: kozy wysokowydajne, starsze średnio wydajne kozy, kozy ciężarne oraz pierwszej laktacji. Chów zazwyczaj prowadzony jest na głębokiej ściółce, jeśli jednak jest tylko częściowo pokryta, podłoże powinno być szczelinowe.
- Pasza – zapewnienie zwierzętom paszy najwyższej jakości będzie miało wpływ na produkcję oraz jakość mleka. Odpowiednim wyborem będzie zoptymalizowane żywienie, które zastosowanie ma przez cały rok i polega na podawaniu zunifikowanej racji pokarmowej. Przyczynia się to do utrzymania przez cały rok hodowli o wysokiej wydajności.
- Dojenie – jeśli jest to hodowla wysokoskalowa odbywa się to w mechanicznych dojarniach. Wybór takiej metody uzależniony jest od wielkości stada.
Prowadzenie przydomowej hodowli kóz
Jest to inwestycja niskobudżetowa, w porównaniu z hodowlą kóz mlecznych oraz nie sprawia wiele trudności. Jest to jedna z tańszych hodowli niż inne zwierzęta gospodarskie.
- Rasa – jeśli decyzją jest prowadzenie przydomowej hodowli, rolnicy zazwyczaj decydują się na kozy bezrasowe, które są przystosowane do warunków środowiskowych w danym miejscu. Natomiast jeśli gospodarz zdecyduje się na produkcje mleka, wybór jest prosty: koza biała uszlachetniona bądź koza barwna uszlachetniona.
- Koziarnia – przede wszystkim powinna być dostosowana do wielkości stada, sucha oraz ciepła. Różnica między prowadzeniem przydomowej hodowli, a kóz mlecznych jest taka, że w tym przypadku koziarnia w okresie wiosenno-letnim potrzebna jest tylko w porze nocnej, zaś zimą przez cały czas.
- Pasza – w okresie ciepłym kozy spędzają czas na pastwiskach, w sadach lub ogrodach jedząc świeżą zielonkę i różne zioła. Dieta ich wzbogacana jest w pasze składające się z ziaren oraz śruty. W okresie zimowym, kozy karmione są suchą paszą objętościową, kiszonkami oraz roślinami okopowymi.
Koza alpejska
Średniej wielkości, wyhodowana w Alpach. Świetnie adaptuje się w różnych warunkach środowiskowych. Ich sierść jest krótka o jasnym lub ciemnobrunatnym umaszczeniu. Charakteryzują się czarną pręgą wzdłuż kręgosłupa, czarnym ubarwieniu przy oczach i pysku.
Koza biała uszlachetniona
Jest to rasa pochodzenia kóz saaneńskich oraz białych szlachetnych niemieckich. Ich sierść jest biała, krótka i połyskująca. U kóz mogą wystąpić rogi, jednak kozły muszą być rogate.
Koza barwna uszlachetniona
Umaszczenie tej rasy to brąz o różnej intensywności koloru, ale krótkiej sierści. Cechują się czarną pręgą wzdłuż grzbietu, czarnym zabarwieniem wokół oczu i pysku. Kozy na ogól nie maja rogów, kozły natomiast tak.
Przeczytaj artykuł na temat —> Sery i mleko kozie – rodzaje i właściwości
Dieta kóz – jak odpowiednio zadbać o ich żywienie
Dieta kóz hodowlanych składa się przede wszystkim z pasz objętościowych, ale również uzupełniana jest w niezbędne witaminy i minerały. Ich dieta powinna być zróżnicowana.
- Pasze objętościowe – to nic innego jak siano, zielonka, sianokiszonka, słoma;
- ziarna – owies, jęczmień, pszenica oraz kukurydza, to jedne z najpopularniejszych ziarna, które są uzupełnieniem w diecie kóz;
- minerały i witaminy – rozwiązaniem tego jest lizawka, która zapewni im te niezbędne składniki;
- inne dodatki – czosnek, gotowane mieszanki paszowe, drożdże piwowarskie, mają one wpływ na trawienie, jednocześnie wspomagać odporność;
- woda – stały dostęp do świeżej i czystej wody.
PODSUMOWANIE – HODOWLA KÓZ
Hodowla kóz oraz przetwórstwo mleka na inne produkty, sprawdza się dla niewielkich gospodarstw. Trzeba uwzględnić rynek lokalny, jego zapotrzebowania oraz odpowiednie kanały dystrybucji. W Polsce rzadko spotyka się chętnych na mięso, nie jest to tak popularne jak w przypadku innych zwierząt gospodarczych. W większej mierze przeznaczone są na mleko, bądź w ośrodkach agroturystyczych. Odpowiednio prowadzona i zarządzana hodowla kóz oraz produkcja różnych wyrobów, może okazać się opłacalnym biznesem.
