Maliny jesienne, nazywane także malinami owocującymi na pędach jednorocznych, zyskują coraz większą popularność zarówno w uprawach amatorskich, jak i towarowych. Ich główną zaletą jest prostsza pielęgnacja w porównaniu z malinami letnimi oraz długi okres owocowania, trwający od sierpnia aż do pierwszych przymrozków. Dzięki temu możliwe jest uzyskanie świeżych owoców w czasie, gdy większość krzewów jagodowych kończy już plonowanie. Maliny jesienne są również mniej podatne na choroby i szkodniki, co czyni je dobrym wyborem dla osób rozpoczynających przygodę z uprawą malin.
Wymagania stanowiskowe i przygotowanie gleby
Maliny jesienne najlepiej rosną na stanowiskach słonecznych, ciepłych i osłoniętych od silnych wiatrów. Odpowiednie nasłonecznienie wpływa na intensywność wybarwienia owoców, ich smak oraz termin dojrzewania. Gleba powinna być żyzna, próchniczna, umiarkowanie wilgotna i dobrze przepuszczalna. Optymalny odczyn pH mieści się w zakresie 5,5–6,5.
Przed założeniem plantacji należy dokładnie oczyścić glebę z chwastów, zwłaszcza wieloletnich. Wskazane jest wzbogacenie podłoża kompostem lub dobrze rozłożonym obornikiem, co poprawia strukturę gleby i zwiększa jej pojemność wodną. W przypadku gleb ciężkich warto zastosować drenaż lub podwyższone zagonki.
Sposoby uprawy malin jesiennych
Maliny jesienne uprawia się najczęściej w rzędach, zachowując odstępy około 40–60 cm między roślinami oraz 1,8–2,2 m między rzędami. Taki rozstaw zapewnia dobrą cyrkulację powietrza i ułatwia dostęp do krzewów podczas zbioru owoców.
W uprawach amatorskich popularne jest prowadzenie malin przy prostych podporach lub drutach rozciągniętych między słupkami. Choć pędy malin jesiennych są zazwyczaj sztywne, podparcie zapobiega ich łamaniu się pod ciężarem owoców oraz ułatwia utrzymanie porządku na plantacji. Coraz częściej spotyka się także uprawę malin jesiennych w dużych pojemnikach, co sprawdza się na tarasach i balkonach.
Tekst na temat —> Uprawa malin letnich
Cięcie i pielęgnacja krzewów
Jedną z największych zalet malin jesiennych jest prostota cięcia. Po zakończeniu owocowania, późną jesienią lub wczesną wiosną, wszystkie pędy ścina się nisko przy ziemi. W kolejnym sezonie rośliny wypuszczają nowe pędy, które owocują jeszcze w tym samym roku.
Takie rozwiązanie znacząco ogranicza zimowanie szkodników i patogenów, a także ułatwia utrzymanie zdrowej plantacji. W okresie wegetacji usuwa się jedynie pędy słabe lub nadmiernie zagęszczające krzewy.
Nawożenie malin jesiennych
Maliny jesienne, podobnie jak inne krzewy jagodowe, mają stosunkowo wysokie wymagania pokarmowe. Podstawą nawożenia jest regularne dostarczanie materii organicznej – kompostu, obornika lub biohumusu. Najlepiej stosować je wczesną wiosną lub jesienią.
Wiosną zaleca się nawożenie azotem, który wspomaga intensywny wzrost pędów. W okresie kwitnienia i zawiązywania owoców warto zastosować nawozy wieloskładnikowe bogate w potas i fosfor, które wpływają na jakość i wielkość plonu. Należy unikać nadmiernego nawożenia azotem w drugiej połowie lata, gdyż może ono opóźniać dojrzewanie owoców i obniżać ich smak.
Ochrona malin przed szkodnikami
Maliny jesienne są mniej narażone na szkodniki niż odmiany letnie, jednak również w ich uprawie mogą pojawić się mszyce, przędziorki czy kwieciak malinowiec. Regularna lustracja krzewów pozwala na wczesne wykrycie zagrożenia i ograniczenie strat.
W uprawach ekologicznych warto stosować metody biologiczne, takie jak opryski z wyciągów roślinnych (pokrzywa, skrzyp), preparaty olejowe oraz dbanie o obecność naturalnych wrogów szkodników. W przypadku silnego porażenia dopuszcza się użycie środków ochrony roślin zgodnie z aktualnymi zaleceniami i terminami karencji.
Zwalczanie chwastów i utrzymanie gleby
Chwasty stanowią poważną konkurencję dla malin jesiennych, zwłaszcza w pierwszych latach po posadzeniu. Najskuteczniejszą metodą ich ograniczania jest ściółkowanie gleby słomą, korą, trocinami lub agrowłókniną. Ściółka pomaga także utrzymać wilgoć w glebie i chroni system korzeniowy przed przegrzewaniem.
Ręczne odchwaszczanie powinno być wykonywane ostrożnie, aby nie uszkodzić płytkiego systemu korzeniowego. W uprawach towarowych dopuszcza się stosowanie herbicydów, jednak zawsze zgodnie z zaleceniami producenta.
Odmiany malin jesiennych – charakterystyka
‘Polka’ – jedna z najpopularniejszych odmian malin jesiennych. Owoce duże, intensywnie czerwone, bardzo smaczne i jędrne. Odmiana plenna, odporna na choroby, polecana do uprawy amatorskiej i towarowej.
‘Polana’ – wczesna odmiana jesienna, owocująca już od sierpnia. Owoce średniej wielkości, aromatyczne, dobrze znoszą transport.
‘Polesie’ – odmiana o dużych, jasnoczerwonych owocach, wyróżniająca się wysoką odpornością na mróz i choroby.
‘Autumn Bliss’ – popularna odmiana zagraniczna, o smacznych owocach i długim okresie owocowania.
Podsumowanie
Uprawa malin jesiennych jest stosunkowo prosta i mało pracochłonna, co czyni je doskonałym wyborem dla początkujących ogrodników. Dzięki corocznemu cięciu wszystkich pędów, odpowiedniemu nawożeniu oraz skutecznej ochronie przed chwastami i szkodnikami można uzyskać obfite plony wysokiej jakości owoców aż do późnej jesieni.
